نوع مقاله : مقاله پژوهشی کامل
نویسنده
استادیار دانشگاه پیام نور استان تهران
چکیده
عفونتهای دستگاه ادراری یکی از چالشهای مهم سلامت جهانی هستند که بهطور فزایندهای با مشکل مقاومت میکروبی روبهرو شدهاند. این مطالعه، پتانسیل درمانی روغن اسانسی گیاه Stachys schtschegleevii را در برابر باکتریهای شایع ایجادکننده این عفونتها بررسی میکند. آنالیز کروماتوگرافی گازی چهار ترکیب زیستفعال اصلی را شناسایی کرد (آلفا-پینن، بتا-پینن، لینالول و اسید هگزادکانوئیک) که فعالیت ضد میکروبی همافزا و قابل توجهی نشان دادند. شبیهسازیهای داکینگ مولکولی نشان داد که این ترکیبات گیاهی تمایل اتصال بالایی به آنزیم دیهیدروفولات ردوکتاز باکتریایی دارند؛ بهویژه آلفا-پینن و بتا-پینن بیشترین پیوند را با DHFR باکتری Enterococcus faecalis (با انرژی -6.1 کیلوکالری بر مول) و اسید هگزادکانوئیک با آنزیم Staphylococcus aureus (نیز با انرژی -6.1 کیلوکالری بر مول) برقرار کردند. آزمایشهای در شرایط آزمایشگاهی (in vitro) نیز اثربخشی بالای ضد میکروبی این روغن را تأیید کرد؛ بهطوری که قطر ناحیه بازدارندگی قابل توجهی ثبت شد (برای E. faecalis معادل 20.16±0.2 میلیمتر، E. coli برابر 17.7±0.45 میلیمتر، و S. aureus برابر 20.53±1.47 میلیمتر) و مقادیر حداقل غلظت مهارکننده (MIC) چشمگیری نیز به دست آمد (برای E. faecalis معادل 6.25 میلیگرم بر میلیلیتر، E. coli برابر 1.56 میلیگرم بر میلیلیتر، و S. aureus برابر 3.12 میلیگرم بر میلیلیتر). ماهیت چندجزئی این عصارهها، مکانیسم عمل مکملی را ایجاد میکند که طی آن چندین ترکیب بهطور همزمان مسیرهای متفاوتی از باکتریها را هدف قرار میدهند، و در نتیجه، احتمال بروز مقاومت دارویی نسبت به درمانهای تکجزئی را بهشدت کاهش میدهد. این همافزایی، همراه با خواص ضدالتهابی گزارششدهی این گیاه، آن را به گزینهای برجسته برای توسعه درمانهای گیاهی نوین در برابر پاتوژنهای مقاوم در عفونتهای ادراری تبدیل کرده است؛ درمانی که تعادل مناسبی بین اثربخشی، صرفه اقتصادی، و ایمنی برای بیمار فراهم میآورد.
کلیدواژهها
)